โครงการอนุชนชาวนาไทย : ความอยู่รอดของข้าวไทย

ปัจจุบันชาวนาไทยอยู่ในวัยสูงอายุเป็นส่วนใหญ่ และส่วนมากมีการศึกษาในระดับ ป.4  อีกทั้งส่วนใหญ่มีทัศนคติว่าอาชีพชาวนาเป็นอาชีพที่ลำบากและชาวนามีฐานะยากจน จึงไม่ปรารถนาจะส่งเสริมให้ลูกหลานมาเป็นชาวนาเหมือนตน มูลนิธิข้าวไทย ตระหนักถึงความสำคัญของอาชีพชาวนาไทย

และเล็งเห็นถึงปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เพราะชาวนาขาดเสถียรภาพด้านเศรษฐกิจและสังคม ทำให้อาชีพการทำนาขาดความยั่งยืน โดยมีความโน้มเอียงอย่างเห็นได้ชัดว่า ลูกหลานชาวนาจะหันไปประกอบอาชีพอื่นแทนการทำนาตามรอยพ่อแม่ จำนวนชาวนาจึงได้ลดลงมาเป็นลำดับ ซึ่งอาจจะถึงระดับหนึ่งที่ประเทศไทยไม่สามารถผลิตข้าวได้มากพอที่จะมีข้าวเหลือเพื่อส่งออก หรืออาจถึงขั้นวิกฤตที่ไม่สามารถผลิตข้าวได้เพียงพอสำหรับการบริโภคในประเทศด้วยซ้ำ

มูลนิธิฯ จึงได้จัดโครงการ “อนุชนชาวนาไทย : ความอยู่รอดของข้าวไทย” ขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2548 โดยมุ่งที่จะสนับสนุนส่งเสริมให้ลูกหลานชาวนามองเห็นอนาคตที่ดีของการทำนาและกิจกรรมต่อเนื่องเรื่องข้าว เปิดโอกาสให้อนุชนได้รับประสบการณ์ และเรียนรู้ ในเรื่องงานวิจัยและพัฒนาข้าว รวมทั้งเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่มีอยู่ในปัจจุบันและที่จะถูกพัฒนาขึ้นในอนาคต ไม่ว่าจะที่เกี่ยวกับการผลิต การแปรรูป การพัฒนาผลิตภัณฑ์ หรือการค้าข้าว อันจะเป็นผลให้เยาวชนเหล่านี้มองเห็นแนวทางการพัฒนาอาชีพทำนา และภาคการผลิตข้าว ให้มีความเข้มแข็ง และเกิดความประทับใจและมั่นใจมากขึ้นว่าอนาคตของอาชีพการทำนาไม่มืดมนเหมือนอย่างที่คนไทยส่วนใหญ่กังวลอยู่ อันจะส่งผลให้เกิดมีชาวนารุ่นใหม่ที่มีความรู้ความสามารถที่จะปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์เศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้ทันท่วงที

กิจกรรมหลักของโครงการอนุชนชาวนาไทย : ความอยู่รอดของข้าวไทย คือการคัดเลือกอนุชนลูกหลานชาวนาจากทั่วประเทศเพื่อส่งเข้า “ค่ายข้าว” ซึ่งจัดขึ้นทุกปีประมาณ 7 – 10 วัน เพือปลูกจิตสํานึกและบ่มเพาะแนวคิดให้เยาวชนลูกหลานชาวนาตระหนักถึงความสําคัญของข้าวต่อวัฒนธรรมและวิถีชีวิตความเป็ นอยูของคนไทย และต่อเศรษฐกิจของประเทศ สนับสนุนและส่งเสริมให้เยาวชนเรียนรู้เทคโนโลยีและการจัดการที่ทันสมัยเพือทีจะช่วยสร้างภาพลักษณ์และปรับปรุงสถานการณ์ข้าวไทยและวิถีชีวิตของชาวนาในยุคใหม่ให้ดีขึ้น โดยกำหนดให้มีการคัดเลือก เยาวชนลูกหลานชาวนาจากทัวประเทศที่กำลังศึกษาอยู่ ให้ได้มีโอกาสเรียนรู้เรื่องข้าว ได้รับความรู้และประสบการณ์ในเรืองงานวิจัยและพัฒนาข้าว รวมทั้งเทคโนโลยีสมัยใหม่ทีเกียวข้องกับการผลิต การแปรรูป การพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มไปจนถึงการค้าข้าว อันจะเป็นผลให้เยาวชนสามารถเล็งเห็นถึงแนวทางในการพัฒนาทั้งข้าวไทยและอาชีพการทํานายุคใหมให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น อันจะเป็นการเพิ่มมความเชือมันในอนาคตของข้าวและชาวนาไทย

เมื่อผ่านการเข้าค่ายข้าวแล้วอนุชนจะได้เข้าร่วมเป็นสมาชิก “เครือข่ายอนุชนชาวนาไทย” ทำหน้าที่เป็นยุวทูตข้าว ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์เรื่องข้าวที่แต่ละคนได้รับมาให้แก่เยาวชนและสาธารณชนในเวทีต่างๆ

ปัจจุบันเครือข่ายอนุชนชาวนาไทย มีสมาชิกกว่า 1000 คนทั่วประเทศ